**
Hayal kurmak, stresli günlük yaşamdan kaçış yolu olarak birçok insan için bir rahatlama yöntemi haline gelmiştir. Gözlerinizi uzaklara dikip birkaç dakika boyunca hayaller kurmak, yaratıcılığı artırırken empati yeteneğini de geliştiren sağlıklı bir zihinsel aktivitedir. Araştırmalar, bireylerin uyanık oldukları süre boyunca zamanlarının %30 ila %50’sini hayallere ayırdığını ortaya koymaktadır. Ancak, hayal dünyası insanın gerçek hayatından daha çekici hale geldiğinde ve bu durum günlük yaşamı etkileyen bir rahatsızlık halini aldığında sorunlar baş gösterebilir. Dünya çapında tanınan psikiyatrist Colin Ross, bu durumu “Uyumsuz Hayal Kurma Bozukluğu” (Maladaptive Daydreaming) olarak tanımlıyor. Bu bozukluğa sahip bireyler, uyanık oldukları sürelerin yarısından fazlasını karmaşık senaryolarla geçirebilirler.
Gündelik yaşamı olumsuz etkileyen hayal kurma bozukluğu, bazı bireylerde günde 12 saate kadar hayal kurma alışkanlığına dönüşebilir. Zihinlerinde yarattıkları bu paralel evrenlerdeki hikayeler ve karakterler, bazen gerçek zaman diliminde yıllarca sürebilir. Başlangıçta ilham verici gibi görünen bu durum, bireyin kariyerini, sosyal ilişkilerini ve sorumluluklarını olumsuz etkileyebilir. Ross, “Bu sorun sanıldığından daha yaygındır. Yetişkin nüfusun yaklaşık %2 ila %4’ünde bu sendrom görülmektedir” diyerek dikkat çekiyor.
Kyla Borcherds’in hikayesi, bu durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Hayal dünyasına 4 yaşında adım atan Borcherds, okulda yaşadığı zorbalık sonucu bu dünyayı bir “kaçış” alanı olarak kullanmaya başlamış. Hayal kurma alışkanlığının destekleyici bir alışkanlığa dönüşmesiyle birlikte kariyerinde gerileme yaşadığını ifade ediyor: “Hiç motivasyonum yoktu. Gerçek hayatta neden terfi almak için çaba harcayayım ki? Kendi hayal gücümde bunu zahmetsizce gerçekleştirebiliyordum.”
Klinik Psikolog Wanda Fischer da bu durumu destekliyor. Fischer, “Hayali bir dizi düşünün ve başrolünde siz varsınız. Şu anki hayatınız yeterince heyecan verici değilse, bu dünyadan çıkmak zor olabilir. Bu durum genellikle insanların ‘ben yeterince iyi değilim’ hissi ve sosyal izolasyon arzusundan kaynaklanıyor” diyor.
Hayalperestlerin %80’inin, hayal kurarken konsantrasyonlarını sürdürmek için bilinçsiz tekrarlayan fiziksel hareketler sergilediği belirtiliyor. Müzik dinlemek, ileri geri yürümek, sallanmak gibi eylemler, bu tetikleyiciler arasında yer alıyor. Maria adındaki bir başka hasta, “İnsanlar ders çalışmak istemediğimi düşündü, oysa zihnimde sayısız hikaye vardı” diyerek yaşadığı zorlukları paylaşıyor.
Uzmanlar, uyumsuz hayal kurma bozukluğunun belirli risk faktörleriyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Bu durumla ilgili daha fazla bilgi edinmek ve yardım almak, bireylerin yaşam kalitelerini artırmalarına yardımcı olabilir.
