İnek gübresi jet yakıtına dönüşüyor! Posted on 15 Haziran 2026 by Yusuf Arslan Son zamanlarda savaş nedeniyle uçak yakıtı kıtlığı yaşanıyor. Hatta bir ara Avrupa’nın elinde sadece 6 haftalık uçak yakıtı kalmıştı. Bu da yenilenebilir kaynaklardan uçak yakıtı üreten firmaları, sadece karbon emisyonu açısından değil, ekonominin ayakta kalması açısından da önemli bir noktaya koydu. Amerikalı Syzygy Plasmonics şirketi, daha önce yakılmak için üretilen ve bundan ısı ya da elektrik elde edilen gübre ve atıklardan biyogaz üreten tesisleri, uçak yakıtı üretir hâle getiriyor. Sadece ışık ile jet yakıtı üretimi Bildiğiniz LED lambalardan oluşturulan ışıkla çalışan Rigel reaktörü , daha öncesinde 1000 °C ısı kullanılarak gerçekleştirilen reaksiyonu çok daha ucuza, sadece yenilenebilir elektrik ile yapabiliyor. Böylece eskiden doğalgaz ya da kömür yakılmasıyla 50 kWh enerji harcanan reaksiyon, 10 kWh’lık yenilenebilir elektrik ile gerçekleştirilebilir hâle gelmiş durumda. Bu biyogaz, önce hidrojen ve CO moleküllerine fotokataliz yöntemiyle ayrıştırıldıktan sonra Fischer-Tropsch yöntemiyle birleştirilerek bildiğiniz jet yakıtının birebir aynısı üretiliyor. Üstelik tüm bu işlemler, saatte 1 MW elektrik tüketen ve standart bir konteynırın içine sığdırılmış mini bir fabrikada yapılıyor. Kısaca, bir taraftan gazı veriyorsunuz; elektrik bağlantısını yaptıktan sonra diğer taraftan yakıtı topluyorsunuz. Böylece 2.000-3.000 büyükbaş hayvanın bulunduğu süt çiftliklerinde günlük 1.000 m³’lük biyogaz üretimi sağlanıp bundan da 380-570 litre E-SAF yakıtı üretilebiliyor. Bu yakıt sıvı olduğu için hiçbir işleme tabi tutulmadan tankerlere doldurulup havalimanına gönderiliyor. Uruguay’da inek gübresinden uçak yakıtı İşte bu nedenle NovaSAF-1 adı verilen tesis, Uruguay’da 14.000 ineğin bulunduğu bir tesiste kurulacak. Ülkenin elektrik enerjisinin %90’ı yenilenebilir kaynaklardan üretildiğinden, burada elektrik kullanılarak üretilecek yıllık 350.000 gallon (1,32 milyon litre) SAF ciddi ölçüde düşük karbon emisyonuna sahip olacak. Üstelik bu tesiste üretilecek yakıtın tamamı, 6 yıl boyunca bölgesel yakıt tedarik şirketlerinden biri olan Trafigura tarafından satın alma garantisi kapsamında değerlendirilecek. Şirket, aldığı bu yakıtı karbon emisyonlarını düşürmek isteyen şirketlere satacak. Tarım artıkları ve Brezilya planı Şirketin önü aslında oldukça açık. Bu tesiste ticari olarak istikrarlı üretim yaparak kendini kanıtladıktan sonra Brezilya’da şeker kamışı artıklarından ilk aşamada yılda 100 bin metrik ton üretim yapıp daha sonra bunu beş katına çıkarmayı düşünüyor. Bu kuruluşlar, ürettikleri tüm gazı yakmak yerine bir kısmını yakarak yenilenebilir elektrik üretebilir, kalan biyogazı ise SAF’a dönüştürebilirler. Bu durumda, elektrik üretmekten 3-4 kat daha kârlı bir ürün elde etmiş oluyorlar. Ekonomik olarak şimdiden avantajlı Şu anda bir galon jet yakıtı 2,5 dolar civarında. Atık yağlardan üretilen SAF yakıtı ise 5 dolara mal oluyor ancak dünyada atık yağlar oldukça kısıtlı bulunuyor. Syzygy ise 6 dolara üretim yaparak maliyetleri şimdiden düşürmüş durumda. Şirket, şu anda 1,5-2,5 milyon dolar arasında değişen modül maliyetini zamanla 500 bin dolara çekmeyi hedefliyor. Şirketi şimdiden oldukça uygulanabilir kılan detay ise devletin galon başına verdiği destek sayesinde üretimin normal jet yakıtı fiyatına mal edilebilmesi.
