Hakan Kaplan 
Brezilya hükümeti, Çinli otomotiv üreticisi BYD’yi çalışanlarını kölelik benzeri şartlarda çalıştıran işverenler listesine ekledi. Bu karar, 2024 yılında gündeme gelen ve Çinli işçilerin insan ticareti kapsamında istismar edildiğine dair ortaya atılan iddiaların ardından alındı.
Brezilya Çalışma Bakanlığı, BYD’nin ülkedeki itibarını ciddi şekilde sarsabilecek kara listeyi yayımladı. Bu listeye dahil olmak, şirketin bazı kamu ve özel banka kredilerine erişimini kısıtlarken, mevcut otomobil fabrikasının operasyonlarını doğrudan etkilemiyor.
Skandalın merkezinde, BYD’nin Brezilya’daki fabrika inşaatında istihdam ettiği 163 Çinli işçi bulunuyor. İşçilerin, BYD’nin doğrudan değil, Jinjiang Group adlı bir taşeron firma aracılığıyla işe alındığı belirtiliyor. Taşeron firma iddiaları reddetse de, BYD daha önce yaptığı bir açıklamada, belirtilen ihlallerden ancak Kasım ayında çıkan haberlerle haberdar olduğunu ifade etmişti. Ancak Brezilyalı yetkililer, taşeron kullanımının nihai sorumluluğu ortadan kaldırmadığını ve BYD’nin işçi koşullarını denetleme yükümlülüğünün sürdüğünü vurguluyor.
Reuters tarafından incelenen iş sözleşmeleri, Çinli işçilerin işe başlarken pasaportlarını işverene teslim etmek zorunda bırakıldığını ve maaşlarının büyük bir kısmının doğrudan Çin’e gönderildiğini ortaya koydu. Ayrıca, işçilerin yaklaşık 900 dolar tutarında bir depozito ödedikleri ve bu depozitonun yalnızca altı aylık çalışma süresinin ardından geri alındığı bilgisi verildi.
Brezilyalı iş müfettişleri, işçilerin barındığı alanlarda önemli ihlaller tespit etti. Denetim raporlarına göre, 31 işçi tek bir evde yalnızca bir banyoyu paylaşarak yaşamaktaydı. Yatak bulunmayan alanlarda kalan işçilerin yiyecekleri de kişisel eşyalarla birlikte zemin üzerinde tutuluyordu. Yetkililer, bu koşulları “insanlık dışı” olarak nitelendirdi.
Bu olay, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı ve Çin’de de tepki topladı. BYD’nin Brezilya’daki fabrika inşaat sürecinde yaşanan uzun gecikmelere neden oldu. Ancak şirket, krizin ardından toparlanma sinyalleri vermiş ve Ekim ayında Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın katıldığı bir törenle fabrikanın açılışını gerçekleştirmişti. 1 milyar dolara kurulan tesiste açılıştan bu yana 25 binden fazla araç üretildiği bildiriliyor. Ancak son karar, şirketin Brezilya’daki uzun vadeli stratejisi açısından yeni belirsizlikler doğurmuş durumda.
